ได้งานใหม่แล้ว บริษัทใหม่อยากให้เริ่มเดือนหน้า แต่บริษัทเดิมบอกว่าต้องแจ้งลาออกให้ครบตามรอบเงินเดือน คำถามจึงไม่ใช่แค่ว่าจะเขียนใบลาออกอย่างไร แต่คือควรระบุวันสุดท้ายเป็นวันไหน จึงจะวางแผนย้ายงานได้โดยไม่ทิ้งข้อพิพาทไว้ข้างหลัง
การลาออกไม่ได้มีกฎว่าแจ้งล่วงหน้า 30 วันแล้วถูกต้องทุกกรณี สำหรับสัญญาจ้างที่ไม่มีกำหนดระยะเวลา หลักตามมาตรา 17 แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 เชื่อมระยะเวลาบอกกล่าวกับกำหนดจ่ายค่าจ้าง ขณะเดียวกันต้องตรวจสัญญา ข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน และข้อตกลงที่ใช้บังคับกับตนด้วย จึงควรทราบทั้งวันที่นายจ้างได้รับหนังสือและกำหนดจ่ายค่าจ้าง ก่อนรับปากวันเริ่มงานใหม่ ดูหลักกฎหมายจาก มาตรา 17 ฉบับรวบรวมภาษาไทย
บทความนี้อธิบายการจ้างงานเอกชนทั่วไปในประเทศไทย พร้อมตัวอย่างสมมติสำหรับคำนวณวันและแนวทางคุยกับ HR ส่วนงานที่มีกฎหมายเฉพาะ ข้าราชการ หรือพนักงานรัฐวิสาหกิจ ต้องตรวจระเบียบที่ใช้กับสถานะของตนเพิ่มเติม
ลาออกต้องแจ้งล่วงหน้ากี่วันตามกฎหมาย
มาตรา 17 วางหลักสำหรับสัญญาจ้างไม่มีกำหนดระยะเวลาว่า ให้แจ้งเป็นหนังสือถึงอีกฝ่ายภายในวันกำหนดจ่ายค่าจ้างรอบหนึ่ง เพื่อให้สัญญาสิ้นสุดในวันกำหนดจ่ายของรอบถัดไป โดยไม่จำต้องบอกกล่าวล่วงหน้าเกินสามเดือน หลักนี้ใช้กับทั้งการบอกเลิกของนายจ้างและลูกจ้าง และกฎหมายถือว่าสัญญาทดลองงานเป็นสัญญาไม่มีกำหนดระยะเวลาด้วย อ้างอิง เอกสารพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงานของกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน มาตรา 17
สำหรับคนที่รับเงินเดือนเดือนละครั้ง จึงอาจต้องเผื่อเวลามากกว่าหนึ่งเดือน ขึ้นอยู่กับวันแจ้ง หากแจ้งหลังวันจ่ายค่าจ้างเพียงไม่นาน การนับตามหลักดังกล่าวอาจขยับไปอีกหนึ่งรอบ นี่คือเหตุผลที่คำว่า “แจ้งหนึ่งงวดค่าจ้าง” ไม่ควรถูกแปลงเป็น “นับจากวันนี้ไป 30 วัน” โดยอัตโนมัติ
อย่างไรก็ดี กฎหมายเป็นเพียงส่วนหนึ่งของการตรวจวันออกจริง หากมีข้อตกลงเรื่องระยะเวลาแจ้งลาออก หรือทั้งสองฝ่ายตกลงให้สิ้นสุดเร็วกว่านั้น ต้องนำมาพิจารณาประกอบ ไม่ควรใช้ตัวอย่างการนับวันแทนการอ่านสัญญาของตน
ก่อนนับวันลาออก ให้ตรวจเอกสารและข้อมูล 4 เรื่อง
1. สัญญาจ้างเป็นแบบใด
เริ่มจากดูว่าสัญญาระบุวันสิ้นสุดที่แน่นอนหรือไม่ มีเงื่อนไขต่ออายุหรือเลิกก่อนกำหนดอย่างไร และการจ้างที่เกิดขึ้นจริงสอดคล้องกับเอกสารหรือไม่ คำว่า “พนักงานประจำ” “พนักงานรายวัน” หรือ “พนักงานสัญญาจ้าง” เพียงคำเดียว ยังตอบเรื่องระยะเวลาบอกกล่าวไม่ได้ทั้งหมด
ถ้าเอกสารระบุเพียงวันเริ่มงานและช่วงทดลองงาน ไม่ควรเข้าใจเองว่าเมื่อครบทดลองงานแล้วสัญญาจ้างจะสิ้นสุด หรือพนักงานสามารถหยุดทำงานได้ทันที ควรอ่านเงื่อนไขการสิ้นสุดการจ้างแยกจากเงื่อนไขประเมินผลงาน
2. สัญญาและข้อบังคับกำหนดอะไรไว้
ตรวจทั้งสัญญาฉบับลงนาม เอกสารแนบท้าย ข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน และประกาศที่เกี่ยวข้อง มองหาข้อความว่าให้แจ้งกี่วัน กี่เดือน หรือกี่งวดค่าจ้าง ต้องส่งถึงใคร และมีขั้นตอนขอลดระยะเวลาอย่างไร
หากสัญญาระบุ 30 วัน แต่คู่มือพนักงานระบุ 60 วัน ควรขอให้ HR ชี้แจงว่าอ้างเอกสารใด เริ่มใช้เมื่อใด และมีหลักฐานการตกลงหรือรับทราบอย่างไร การเลือกใช้ระยะเวลาที่สั้นที่สุดเองอาจทำให้เกิดข้อโต้แย้ง ส่วนการถือว่าข้อกำหนดที่ยาวที่สุดใช้ได้เสมอก็ไม่ใช่คำตอบที่รอบคอบ
3. กำหนดจ่ายค่าจ้างคือวันไหน
แยกให้ชัดระหว่าง วันตัดรอบเงินเดือน วันครบกำหนดจ่าย และวันที่เงินเข้าบัญชีจริง เช่น ฝ่ายบัญชีตัดข้อมูลวันที่ 20 แต่กำหนดจ่ายวันที่ 25 การนับตามมาตรา 17 ต้องพิจารณากำหนดจ่ายค่าจ้าง ไม่ใช่หยิบวันตัดรอบมาใช้แทนทันที
หากเงินเข้าก่อนเพราะวันจ่ายตรงวันหยุด หรือบริษัทโอนล่าช้าในบางเดือน ให้ตรวจข้อตกลงและแนวปฏิบัติที่แท้จริงก่อน เพราะรายการเดินบัญชีครั้งเดียวอาจยังไม่เพียงพอที่จะสรุปว่ากำหนดจ่ายเปลี่ยนไปแล้ว
4. นายจ้างได้รับแจ้งเมื่อใด
อย่าดูเฉพาะวันที่พิมพ์บนใบลาออก ควรมีหลักฐานว่าหนังสือถูกส่งถึงนายจ้างหรือผู้มีหน้าที่รับเรื่องเมื่อใด เช่น สำเนาลงชื่อรับ อีเมลตอบรับ หรือหลักฐานในระบบบุคคลที่บริษัทใช้
หากต้องส่งต่อหลายลำดับ ควรแจ้งหัวหน้าและ HR ผ่านช่องทางที่กำหนด พร้อมเก็บสำเนาของตนไว้ การฝากเพื่อนร่วมงานบอกให้ หรือร่างอีเมลไว้แต่ยังไม่ได้ส่ง อาจทำให้วันที่เริ่มแจ้งคลุมเครือโดยไม่จำเป็น
ตัวอย่างนับวันลาออกตามกำหนดจ่ายค่าจ้าง
ตัวอย่างต่อไปนี้เป็นการประยุกต์หลักมาตรา 17 เพื่อให้เห็นวิธีนับ โดยสมมติว่าเป็นสัญญาไม่มีกำหนดระยะเวลา นายจ้างได้รับหนังสือในวันที่ระบุ กำหนดจ่ายไม่มีการเลื่อน และไม่มีข้อตกลงอื่นที่ทำให้ต้องพิจารณาต่างออกไป ไม่ใช่ข้อสรุปสำหรับสัญญาทุกฉบับ
จ่ายเงินเดือนวันสุดท้ายของเดือน แจ้งวันที่ 20 กันยายน
กำหนดจ่ายที่กำลังจะถึงคือวันที่ 30 กันยายน ส่วนกำหนดจ่ายคราวถัดไปคือวันที่ 31 ตุลาคม วันสิ้นสุดตามหลักที่ใช้ในตัวอย่างจึงอยู่ที่วันที่ 31 ตุลาคม ไม่ใช่วันที่ 20 ตุลาคมเพียงเพราะนับครบประมาณหนึ่งเดือน
ถ้าพนักงานต้องการออกวันที่ 20 ตุลาคม ควรนำวันดังกล่าวไปตรวจเทียบกับเงื่อนไขในสัญญา และหารือข้อตกลงลดระยะเวลากับผู้มีอำนาจของบริษัทให้ชัดก่อนยืนยันกับนายจ้างใหม่
จ่ายเงินเดือนวันที่ 25 แจ้งวันที่ 24 กันยายน
วันที่ 24 กันยายนอยู่ก่อนกำหนดจ่ายวันที่ 25 กันยายน จึงใช้รอบนั้นเป็นจุดอ้างอิง และกำหนดจ่ายคราวถัดไปคือวันที่ 25 ตุลาคม
แต่ถ้าแจ้งวันที่ 26 กันยายน จะเลยกำหนดจ่ายเดือนกันยายนไปแล้ว จุดอ้างอิงถัดมาคือวันที่ 25 ตุลาคม และรอบถัดจากนั้นคือวันที่ 25 พฤศจิกายน การแจ้งช้าลงเพียงสองวันจึงอาจทำให้วันสิ้นสุดตามหลักนี้ต่างกันถึงหนึ่งรอบจ่าย
จ่ายค่าจ้างเดือนละสองครั้ง วันที่ 15 และวันสุดท้ายของเดือน
สมมติแจ้งวันที่ 10 กันยายน กำหนดจ่ายที่กำลังจะถึงคือวันที่ 15 กันยายน และกำหนดจ่ายคราวถัดไปคือวันที่ 30 กันยายน ตัวอย่างนี้จึงไม่ได้ลงเอยที่การรอ 30 วันเสมอไป
อย่างไรก็ตาม ต้องตรวจว่าทั้งสองครั้งเป็นกำหนดจ่ายค่าจ้างจริง หรือครั้งหนึ่งเป็นเพียงเงินเบิกล่วงหน้า หากเป็นการเบิกเงินระหว่างเดือน ไม่ควรสรุปทันทีว่าบริษัทมีกำหนดจ่ายค่าจ้างสองรอบ รวมถึงยังต้องตรวจข้อกำหนดแจ้งลาออกในสัญญาประกอบด้วย
รับค่าจ้างรายวัน แต่บริษัทจ่ายสัปดาห์ละครั้ง
คำว่า “รายวัน” เป็นวิธีคำนวณค่าจ้าง ไม่ได้หมายความว่ากำหนดจ่ายเป็นทุกวันเสมอไป ถ้าบริษัทกำหนดจ่ายทุกวันศุกร์ การตรวจระยะเวลาบอกกล่าวต้องดูรอบจ่ายรายสัปดาห์และเงื่อนไขสัญญาที่เกี่ยวข้อง
ข้อสังเกตจากทั้งสี่ตัวอย่างคือ ควรเขียนวันลงในปฏิทินจริง แล้วทำเครื่องหมายวันที่แจ้ง กำหนดจ่ายที่ใช้เป็นจุดอ้างอิง และกำหนดจ่ายคราวถัดไป จะเห็นความต่างได้ชัดกว่าการจำคำว่า “หนึ่งเดือน” อย่างเดียว หลักที่นำมาประยุกต์ตรวจได้จาก บทบัญญัติมาตรา 17
สัญญากำหนดให้แจ้งล่วงหน้า 30, 60 หรือ 90 วัน ต้องทำอย่างไร
ถ้าสัญญากำหนดระยะเวลาไว้ชัด ควรนำเงื่อนไขนั้นมาตรวจและวางแผนปฏิบัติ ไม่ควรเข้าใจว่ากฎหมายกำหนดให้พนักงานทุกคนออกได้ใน 30 วัน จึงไม่ต้องสนใจข้อตกลงของตน แต่การมีข้อความในสัญญาก็ไม่ได้ทำให้ทุกเงื่อนไขชอบด้วยกฎหมายหรือเป็นธรรมโดยอัตโนมัติ
มาตรา 14/1 ให้อำนาจศาลจำกัดการบังคับใช้สัญญา ข้อบังคับ ระเบียบ หรือคำสั่งที่ทำให้นายจ้างได้เปรียบลูกจ้างเกินสมควร ให้เหลือเท่าที่เป็นธรรมและเหมาะกับกรณี จึงต้องอ่านเนื้อหาและข้อเท็จจริงประกอบ อ้างอิง หลักความเป็นธรรมของสัญญาจ้าง มาตรา 14/1
ในทางปฏิบัติ ควรแยกคำถามออกเป็นสองเรื่อง เรื่องแรกคือเงื่อนไขใดมีผลใช้บังคับกับตน เรื่องที่สองคือบริษัทพร้อมตกลงลดระยะเวลาให้หรือไม่ แม้ยังมีข้อสงสัยเรื่องความเป็นธรรม ก็อาจเริ่มเจรจาวันออกและแผนส่งมอบงานได้โดยไม่ต้องรอให้ความขัดแย้งลุกลาม
ระวังด้วยว่า “30 วัน” “หนึ่งเดือน” และ “หนึ่งงวดค่าจ้าง” อาจให้ผลต่างกัน ส่วนคำว่าไม่ต้องบอกกล่าวเกินสามเดือนในมาตรา 17 ไม่ได้แปลว่าทุกคนต้องแจ้งสามเดือน หากพบข้อกำหนดยาวกว่านั้นหรือเงื่อนไขที่ผูกวันออกไว้ไม่แน่นอน ควรให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจเอกสารก่อนยอมรับหรือปฏิเสธข้อกำหนดทั้งหมด
ยังไม่ผ่านทดลองงาน ลาออกทันทีได้หรือไม่
การอยู่ระหว่างทดลองงานไม่ได้ทำให้หน้าที่บอกกล่าวล่วงหน้าหายไป เพราะมาตรา 17 ถือว่าสัญญาทดลองงานเป็นสัญญาจ้างไม่มีกำหนดระยะเวลา จึงต้องตรวจทั้งหลักกฎหมายและเงื่อนไขที่บริษัทใช้กับช่วงทดลองงาน อ้างอิง ข้อกำหนดเกี่ยวกับสัญญาทดลองงานในมาตรา 17
บางบริษัทอาจมีข้อตกลงให้แจ้งล่วงหน้าสั้นกว่าช่วงหลังผ่านทดลองงาน หรือยินยอมให้สิ้นสุดเร็วเมื่อพนักงานเพิ่งเริ่มงาน แต่ต้องตรวจว่ามีข้อตกลงเช่นนั้นจริง อย่าใช้คำบอกเล่าของเพื่อนร่วมงานแทนเงื่อนไขที่ตนได้รับ
ถ้าทำงานแล้วพบว่าเนื้องานไม่ตรงกับที่คุยไว้ ควรแจ้งข้อเท็จจริงอย่างกระชับ ขอคุยวันสิ้นสุด และเสนอสิ่งที่จะส่งต่อ เช่น งานที่รับมา เอกสารที่ใช้ และทรัพย์สินที่ต้องคืน ยิ่งเริ่มจัดการเร็ว ทั้งสองฝ่ายยิ่งวางแผนได้ง่ายขึ้น
สัญญาจ้างมีกำหนดเวลา ต้องยื่นลาออกก่อนครบสัญญาหรือไม่
ต้องแยก การสิ้นสุดเมื่อครบกำหนดสัญญา ออกจาก การขอออกก่อนครบกำหนด มาตรา 17 กำหนดให้สัญญาสิ้นสุดเมื่อครบระยะเวลาที่กำหนดโดยไม่ต้องบอกกล่าวล่วงหน้า แต่ไม่ได้หมายความว่าลูกจ้างออกกลางสัญญาได้โดยไม่ต้องตรวจความรับผิด อ้างอิง หลักการสิ้นสุดสัญญาตามมาตรา 17
ตัวอย่างเช่น สัญญาระบุสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม แต่พนักงานต้องการออกวันที่ 31 ตุลาคม ต้องดูข้อกำหนดเลิกก่อนเวลาและการตกลงกับนายจ้างเพิ่มเติม ไม่ควรใช้เหตุผลว่าแจ้งครบหนึ่งเดือนแล้วจบทุกประเด็น
ถ้าตั้งใจทำงานจนถึงวันครบสัญญา ควรสอบถาม HR เรื่องการต่อสัญญาและขั้นตอนปิดงานไว้ก่อน การสื่อสารล่วงหน้าในกรณีนี้ช่วยลดความเข้าใจคลาดเคลื่อน แต่ไม่ควรสับสนกับการยอมรับว่าตนมีหน้าที่บอกกล่าวแบบเดียวกับสัญญาไม่มีกำหนดระยะเวลา
หัวหน้าไม่อนุมัติลาออก ต้องทำงานต่อหรือไม่
โดยหลัก การลาออกจากสัญญาจ้างไม่มีกำหนดระยะเวลาเป็นการแสดงเจตนาฝ่ายเดียว ไม่ต้องรอให้นายจ้างอนุมัติ แต่ต้องแยกเรื่องผลของการลาออกออกจากความรับผิดเมื่อแจ้งล่วงหน้าไม่ถูกต้อง หลักนี้อธิบายไว้ใน บทความกฎหมายเรื่องการลาออก โดยอรรถพล มนัสไพบูลย์
สิ่งที่ควรทำเมื่อหัวหน้าไม่ลงนามคือยืนยันการส่งหนังสือผ่านช่องทางที่ตรวจสอบได้ ขอให้ HR แจ้งว่าบริษัทติดขัดเรื่องใด และเก็บการตอบกลับไว้ หากข้อโต้แย้งอยู่ที่ระยะเวลาบอกกล่าว ก็ให้คุยเรื่องวันที่และเอกสารที่อ้างอิงโดยตรง
หากได้รับคำตอบว่าต้องอยู่จนกว่าจะมีพนักงานใหม่ ให้แยกแผนส่งมอบงานออกจากกระบวนการสรรหา อ่านแนวทางเพิ่มเติมใน ยื่นลาออกแล้วต้องรอคนแทนไหม? ความรับผิดชอบของลูกจ้างสิ้นสุดตรงไหน เพื่อเตรียมข้อเสนอเรื่องผู้รับช่วงและงานที่ต้องส่งต่อให้เป็นรูปธรรม
จำเป็นต้องออกก่อนครบกำหนด ควรเจรจาอย่างไร
ทางเลือกที่ช่วยลดข้อพิพาทได้มากคือ ตกลงวันสิ้นสุดและเงื่อนไขที่เกี่ยวข้องเป็นหนังสือกับผู้มีอำนาจ ควรบอกวันที่ต้องการ เหตุผลเท่าที่จำเป็น และแผนจัดการงานที่ยังค้าง แทนการแจ้งเพียงว่าไม่สามารถมาได้อีกแล้ว
ข้อเสนอควรมีข้อมูลสั้น ๆ สี่ส่วน ได้แก่ วันสิ้นสุดที่ขอ งานที่จะส่งมอบภายในวันนั้น ผู้รับช่วงที่ต้องการให้บริษัทกำหนด และสิ่งที่ต้องยืนยันเรื่องค่าจ้างหรือระยะเวลาบอกกล่าว อย่าส่งข้อมูลส่วนตัวละเอียดเกินจำเป็นเพื่อพิสูจน์ว่าตนมีเหตุผลมากพอ
ตัวอย่างข้อความสำหรับปรับใช้:
ตามที่ได้แจ้งความประสงค์ลาออกไว้ ผมขอหารือให้วันที่ 15 ตุลาคมเป็นวันสิ้นสุดการจ้าง โดยจะจัดทำสถานะงานค้าง ส่งต่อเอกสาร และอธิบายงานให้ผู้ที่บริษัทมอบหมายภายในวันที่ 12 ตุลาคม หากบริษัทตกลง ขอให้ยืนยันวันสิ้นสุดดังกล่าว พร้อมเงื่อนไขค่าจ้างและการยกเว้นระยะเวลาบอกกล่าวส่วนที่เหลือเป็นหนังสือครับ
คำตอบว่า “รับทราบ” อาจยืนยันเพียงว่าได้รับข้อความ ยังไม่ชัดเสมอไปว่าบริษัทยอมลดระยะเวลาและจะไม่เรียกร้องในส่วนที่ขาด ควรขอข้อความตอบรับที่ตรงกับสิ่งที่กำลังตกลง โดยเฉพาะเมื่อบริษัทใหม่รอวันเริ่มงานอยู่
ก่อนยืนยันวันกับนายจ้างใหม่ ควรตรวจข้อเสนอเรื่องตำแหน่ง ค่าตอบแทน เงื่อนไขก่อนเริ่มงาน และวันที่พร้อมเริ่มจริงด้วย หากกำลังเปรียบเทียบหลายบริษัท อ่านแนวทาง ได้ข้อเสนองานหลายที่ เลือกที่ไหนดี? วิธีเทียบรายได้ งาน และหัวหน้าก่อนตอบรับ แล้วนำเรื่องระยะเวลาแจ้งลาออกมาพิจารณาร่วมกัน
ลาออกไม่ครบกำหนด บริษัทเรียกค่าเสียหายหรือหักเงินเดือนได้หรือไม่
การเรียกค่าเสียหายต้องตรวจฐานเรียกร้อง
หากลูกจ้างไม่ปฏิบัติตามหน้าที่บอกกล่าวหรือข้อตกลงที่มีผลใช้บังคับ นายจ้างอาจเรียกค่าเสียหายได้ แต่ไม่ควรสรุปว่าแจ้งขาดกี่วันจะต้องจ่ายเท่าค่าจ้างของวันนั้นโดยอัตโนมัติ ต้องพิจารณาข้อสัญญา ความเสียหาย ความเชื่อมโยงกับการผิดหน้าที่ และหลักฐานของแต่ละกรณี ดูคำอธิบายเรื่อง การแจ้งลาออกไม่ถูกต้องและการเรียกค่าเสียหาย
ถ้าได้รับหนังสือเรียกเงิน ให้ขอรายการคำนวณและข้อสัญญาที่อ้างก่อน เช่น บริษัทกล่าวว่างานใดเสียหาย เกิดค่าใช้จ่ายอะไร และเกี่ยวข้องกับการออกก่อนกำหนดอย่างไร หากมีค่าปรับที่กำหนดไว้ล่วงหน้า ต้องตรวจเงื่อนไขนั้นแยกต่างหาก ไม่ควรรีบลงนามรับสภาพหนี้เพียงเพื่อให้ขั้นตอนลาออกจบเร็ว
การหักค่าจ้างมีเงื่อนไขเฉพาะ
การอ้างว่าลูกจ้างผิดสัญญาไม่ได้ให้อำนาจนายจ้างหักค่าจ้างตามที่ต้องการ มาตรา 76–77 จำกัดเหตุและเงื่อนไขการหักเงิน โดยกรณีชดใช้ความเสียหายตามมาตรา 76(4) มีประเด็นเรื่องการจงใจหรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง และความยินยอมที่ต้องจัดทำให้ชัดเจนเป็นหนังสือตามมาตรา 77 รวมทั้งข้อจำกัดจำนวนเงินที่หัก อ้างอิง บทบัญญัติเรื่องการหักค่าจ้าง มาตรา 76–77
หากพบยอดหักที่ไม่เข้าใจ ควรขอคำอธิบายเป็นรายการ เก็บสลิปและหลักฐานการโอน แล้วนำสัญญา หนังสือลาออก และหลักฐานส่งมอบงานไปขอคำปรึกษา อย่าปล่อยให้คำว่า “บริษัททำแบบนี้ทุกคน” แทนคำอธิบายว่าหักโดยอาศัยสิทธิอะไร
เงินเดือนงวดสุดท้ายและวันพักร้อนต้องตรวจแยกกัน
ลาออกเอง ไม่ได้แปลว่าต้องได้เงินทุกประเภทภายในสามวัน
มาตรา 70 กำหนดเรื่องจ่ายค่าจ้างและเงินตามกฎหมายให้ถูกต้องตามกำหนด ส่วนหลักจ่ายภายในสามวันนับแต่เลิกจ้างเป็นกรณีที่ นายจ้างเลิกจ้าง จึงไม่ควรนำไปใช้เหมารวมกับการลาออกเอง สำหรับการลาออกให้ตรวจวันจ่ายปกติ ข้อตกลง และประเภทเงินที่มีสิทธิได้รับ อ้างอิง พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน ฉบับที่ 7 พ.ศ. 2562 ซึ่งแก้ไขมาตรา 70
ก่อนพ้นสภาพ ควรขอรายละเอียดค่าจ้างงวดสุดท้าย ค่าล่วงเวลาที่ยังไม่จ่าย ค่าใช้จ่ายสำรองจ่าย และค่าตอบแทนตามเงื่อนไขอื่น เช่น ค่าคอมมิชชัน แต่ละรายการอาจมีฐานสิทธิและกำหนดจ่ายต่างกัน จึงควรขอวันที่ชำระแยกรายการแทนคำตอบกว้าง ๆ ว่าจะเคลียร์ให้ภายหลัง
วันพักร้อนคงเหลือไม่ได้ลดระยะเวลาแจ้งลาออกเอง
หากต้องการใช้วันพักร้อนในช่วงก่อนออก ให้ดำเนินการตามสิทธิและขั้นตอนที่เกี่ยวข้อง พร้อมตกลงวันส่งมอบงานให้เรียบร้อย การมีวันพักร้อนเหลือไม่ได้หมายความว่าสามารถนำไปหักจากกำหนดบอกกล่าว แล้วหยุดมาเองได้ทันที
ส่วนการเปลี่ยนวันพักร้อนเป็นเงิน ต้องแยกวันสะสมกับสิทธิของปีที่ออก และตรวจข้อบังคับที่ให้ประโยชน์เพิ่มเติม มาตรา 67 วรรคสองกำหนดการจ่ายสำหรับวันหยุดพักผ่อนประจำปีสะสมที่ลูกจ้างมีสิทธิเมื่อเป็นฝ่ายบอกเลิกสัญญาด้วย อ้างอิง มาตรา 67 เรื่องค่าจ้างสำหรับวันพักผ่อนประจำปี
อ่านรายละเอียดและตัวอย่างได้ใน วันลาพักร้อนใช้ไม่หมด สะสมหรือเปลี่ยนเป็นเงินได้เมื่อไร แล้วนำยอดวันลาของตนไปตรวจร่วมกับ HR ก่อนลงนามเอกสารสรุปเงินงวดสุดท้าย
เขียนใบลาออกอย่างไรให้วันที่ชัดเจน
หนังสือควรระบุวันที่แจ้ง ชื่อและตำแหน่ง ผู้รับหนังสือ เจตนาลาออก และวันที่ต้องการให้การจ้างสิ้นสุดอย่างชัดเจน ไม่จำเป็นต้องเล่าความไม่พอใจทุกเรื่องในเอกสารฉบับเดียว หากต้องการแจ้งปัญหาการทำงาน สามารถแยกเป็นการพูดคุยหรือเอกสารอีกส่วนหนึ่งได้
ควรแยก วันมาปฏิบัติงานจริงครั้งสุดท้าย กับ วันสิ้นสุดการจ้าง เพราะบางคนมีวันหยุดตามตารางหรือวันลาที่ได้รับอนุมัติอยู่ก่อนวันพ้นสภาพ การใช้คำว่า “วันสุดท้าย” โดยไม่อธิบายอาจทำให้ทีมบุคคล ทีมเงินเดือน และหัวหน้าเข้าใจคนละวัน
ตัวอย่างข้อความส่วนสำคัญของหนังสือ หลังตรวจวันและเงื่อนไขแล้ว:
ข้าพเจ้าขอแจ้งลาออกจากตำแหน่ง [ชื่อตำแหน่ง] โดยประสงค์ให้การจ้างสิ้นสุดเมื่อสิ้นวันที่ [วัน เดือน ปี] และพ้นสภาพการเป็นพนักงานตั้งแต่วันที่ [วันถัดไป] เป็นต้นไป ข้าพเจ้าจะปฏิบัติหน้าที่และส่งมอบงานตามแผนที่ตกลงร่วมกันจนถึงวันสิ้นสุดการจ้าง จึงเรียนมาเพื่อทราบและดำเนินการในส่วนที่เกี่ยวข้อง
ให้ปรับข้อความให้สอดคล้องกับแบบฟอร์มของบริษัท และตรวจความหมายของช่อง “วันที่มีผลลาออก” ก่อนกรอก หากส่งทางอีเมล ควรแนบหนังสือที่ครบถ้วน ส่งถึงผู้รับที่เกี่ยวข้องผ่านช่องทางที่บริษัทกำหนด และเก็บหลักฐานตอบรับไว้ ไม่ควรสรุปว่าข้อความสั้น ๆ ในแชตทุกแบบเพียงพอเหมือนกัน
ช่วงแจ้งลาออกควรส่งมอบงานอะไรบ้าง
แผนส่งมอบที่ใช้ได้จริงควรตอบว่า งานอยู่ตรงไหน ใครรับต่อ และอะไรจะเกิดขึ้นถ้าไม่ดำเนินการภายในกำหนด การรวบไฟล์จำนวนมากส่งให้ในวันสุดท้ายอาจดูเหมือนส่งครบ แต่ผู้รับอาจยังไม่รู้ว่าต้องเริ่มจากอะไร
รายการสำคัญที่ควรเตรียมมีดังนี้:
- งานค้างและสถานะล่าสุด: แยกงานเสร็จ งานรอข้อมูล งานรออนุมัติ และงานที่มีความเสี่ยงล่าช้า
- กำหนดเวลาที่ต้องติดตาม: ระบุวันที่ต้องส่งงาน นัดหมาย หรือชำระรายการที่เกี่ยวข้องกับหน้าที่
- เอกสารและระบบ: บอกตำแหน่งจัดเก็บ และให้ผู้ดูแลระบบจัดสิทธิแก่ผู้รับช่วงอย่างเหมาะสม
- ผู้รับผิดชอบต่อ: ขอให้หัวหน้าระบุผู้รับแต่ละงาน ไม่ปล่อยให้เป็นเพียงคำว่า “ฝากทีมไว้”
- ทรัพย์สินและหลักฐานส่งคืน: ตรวจคอมพิวเตอร์ บัตรเข้าอาคาร อุปกรณ์ และเอกสารที่ยืมใช้ พร้อมเก็บหลักฐานรับคืน
ไม่ควรส่งรหัสผ่านบัญชีส่วนตัวหรือคัดลอกข้อมูลลูกค้าทั้งชุดออกมาเก็บเพื่อใช้เป็นหลักฐาน ให้เก็บเฉพาะเอกสารเกี่ยวกับสิทธิและการส่งมอบที่มีสิทธิเก็บได้ หากผู้รับช่วงยังเข้าถึงระบบไม่ได้ ควรแจ้งหัวหน้าและฝ่ายที่ดูแลตั้งแต่เนิ่น ๆ
นายจ้างและ HR ควรจัดการเรื่องแจ้งลาออกอย่างไร
สำหรับองค์กร การกำหนดให้แจ้งล่วงหน้านานขึ้นเพียงอย่างเดียวไม่ได้ทำให้งานต่อเนื่อง หากยังไม่มีคนสำรอง ไม่มีเอกสาร และไม่มีผู้ตัดสินใจว่าจะให้ใครรับงาน ความเสี่ยงก็ยังอยู่แม้พนักงานยอมอยู่เพิ่ม
แนวทางบริหารที่ควรเริ่มทันทีเมื่อได้รับหนังสือคือ ให้ HR ตรวจเงื่อนไขและวันที่ ให้หัวหน้าจัดลำดับงานส่งมอบ และให้ฝ่ายเงินเดือนสรุปรายการที่ต้องชำระ จากนั้นส่งข้อมูลชุดเดียวกันให้ผู้เกี่ยวข้อง เพื่อไม่ให้พนักงานได้รับคำตอบคนละแบบจากแต่ละฝ่าย
ถ้าตกลงให้ออกเร็ว ควรบันทึกผู้อนุมัติ วันสิ้นสุด และเงื่อนไขเกี่ยวกับระยะเวลาบอกกล่าวให้ชัด หากขอให้ทำงานต่อ ควรเสนอวันที่แน่นอนและรับฟังข้อผูกพันกับนายจ้างใหม่ด้วย ส่วนการประเมินความพร้อมส่งมอบ ควรดูว่างานสำคัญมีผู้รับต่อและเข้าถึงข้อมูลได้แล้วหรือยัง มากกว่านับจำนวนวันเพียงอย่างเดียว
ถ้ามีข้อโต้แย้งเรื่องวันออกหรือถูกระงับค่าจ้าง ควรเริ่มตรงไหน
เริ่มจากรวบรวมเอกสารตามลำดับเวลา ได้แก่ สัญญา ข้อบังคับ หลักฐานกำหนดจ่ายค่าจ้าง หนังสือลาออก หลักฐานรับเรื่อง และการตกลงเปลี่ยนวัน ถ้ามีปัญหาเงิน ให้เพิ่มสลิป รายการโอน และหนังสือแจ้งยอดหัก แล้วสรุปคำถามเป็นเรื่อง ๆ จะช่วยให้ตรวจได้เร็วขึ้น
กรณีไม่ได้รับค่าจ้างหรือเงินตามสิทธิ สามารถติดต่อสำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานในพื้นที่ หรือดูช่องทาง ยื่นคำร้องเกี่ยวกับสิทธิได้รับเงินผ่าน e-Service กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน ซึ่งกระทรวงแรงงานเชื่อมโยงไว้สำหรับบริการประชาชน ส่วนข้อพิพาทค่าเสียหายหรือเงื่อนไขสัญญาควรนำเอกสารให้ผู้เชี่ยวชาญกฎหมายแรงงานพิจารณาเป็นรายกรณี ดูช่องทางติดต่อเพิ่มเติมได้ที่ กระทรวงแรงงาน
คำถามที่พบบ่อยเรื่องระยะเวลาแจ้งลาออก
1. แจ้งลาออก 30 วัน ต้องนับเฉพาะวันทำงานหรือไม่
ต้องดูข้อความในสัญญาว่ากำหนดเป็นวัน วันทำงาน เดือน หรือรอบจ่ายค่าจ้างอย่างไร ไม่ควรหักเสาร์อาทิตย์ออกเอง และหลักตามมาตรา 17 เป็นการอ้างอิงกำหนดจ่ายค่าจ้าง ไม่ใช่กฎให้นับวันทำงานให้ครบ 30 วัน
2. ไม่ได้เซ็นสัญญาจ้าง ต้องแจ้งลาออกล่วงหน้าหรือไม่
การไม่มีสัญญากระดาษไม่ได้แปลว่าไม่มีความสัมพันธ์การจ้างงานหรือไม่มีหน้าที่บอกกล่าว ต้องตรวจข้อตกลงและการจ้างจริง รวมถึงข้อบังคับและกำหนดจ่ายค่าจ้าง นิยามสัญญาจ้างตามกฎหมายครอบคลุมข้อตกลงที่ไม่ได้ทำเป็นหนังสือด้วย ดู นิยามสัญญาจ้างในเอกสารกฎหมายของกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน
3. ยื่นใบลาออกในวันจ่ายเงินเดือนเลยได้หรือไม่
ตามหลักมาตรา 17 สามารถบอกกล่าวเมื่อถึงกำหนดจ่ายค่าจ้างได้ แต่ต้องมีหลักฐานว่าอีกฝ่ายได้รับแจ้งในวันนั้นจริง และยังต้องตรวจเงื่อนไขสัญญาประกอบ ในทางปฏิบัติ การส่งให้เร็วพอสำหรับยืนยันการรับช่วยลดข้อโต้แย้งได้
4. บริษัทใหม่ให้เริ่มงานทันที ถือเป็นเหตุให้ออกโดยไม่ต้องแจ้งหรือไม่
ข้อเสนอของบริษัทใหม่ไม่ได้ทำให้หน้าที่ตามสัญญาเดิมหายไป ทางเลือกที่เหมาะสมคือเจรจาวันเริ่มใหม่ หรือขอลดระยะเวลาจากบริษัทเดิมโดยมีข้อตกลงชัดเจน ก่อนรับปากทั้งสองฝ่ายในวันที่ทำไม่ได้จริง
5. ยื่นลาออกแล้วเปลี่ยนใจ ถอนใบลาออกเองได้หรือไม่
ไม่ควรถือว่าการส่งข้อความถอนทำให้ใบลาออกเดิมหมดผลทันที เมื่อแสดงเจตนาถึงนายจ้างแล้ว ควรขอให้นายจ้างตกลงยกเลิกการลาออกและยืนยันการทำงานต่อให้ชัด หลักเกี่ยวกับการถอนเจตนาอธิบายไว้ใน บทความกฎหมายเรื่องการลาออก
6. บริษัทบอกว่าไม่ต้องมาทำงานแล้ว ทั้งที่ยังไม่ถึงวันลาออก ต้องทำอย่างไร
ขอให้ยืนยันว่าเป็นการให้หยุดปฏิบัติงานโดยคงสิทธิถึงวันเดิม การตกลงเปลี่ยนวันสิ้นสุด หรือการดำเนินการอย่างอื่น อย่ารีบลงนามเปลี่ยนวันหากยังไม่เข้าใจผลต่อค่าจ้าง และไม่ควรสรุปทันทีว่าเป็นการเลิกจ้างที่ทำให้ได้ค่าชดเชยเสมอไป เพราะต้องดูข้อเท็จจริงและลักษณะการดำเนินการ ดูกรณีประกอบใน บทความกฎหมายเรื่องนายจ้างให้หยุดก่อนวันลาออก
7. วันลาออกจำเป็นต้องเป็นสิ้นเดือนเสมอหรือไม่
ไม่จำเป็นต้องเป็นสิ้นเดือนทุกกรณี ต้องดูกำหนดจ่ายค่าจ้าง เงื่อนไขสัญญา และข้อตกลงวันสิ้นสุด หากบริษัทจ่ายวันที่อื่นหรือทั้งสองฝ่ายตกลงวันออกไว้ต่างจากนั้น ก็ต้องพิจารณาตามข้อมูลของกรณีนั้น
ก่อนส่งใบลาออก ให้ยืนยันวันและเงื่อนไขให้ครบ
คำตอบว่า “ลาออกต้องแจ้งล่วงหน้ากี่วัน” ต้องเริ่มจากสัญญาที่ใช้กับตนและกำหนดจ่ายค่าจ้างจริง จากนั้นจึงระบุวันแจ้ง วันสิ้นสุดการจ้าง และวันเริ่มงานใหม่ให้สอดคล้องกัน หากต้องออกเร็ว ควรทำข้อตกลงให้ชัด พร้อมแผนส่งต่อที่ผู้รับนำไปใช้ได้
ก่อนกดส่งหนังสือ ลองตอบให้ได้สามคำถาม: บริษัทจะได้รับแจ้งวันไหน วันสิ้นสุดที่ระบุอ้างอิงหลักหรือข้อตกลงใด และมีหลักฐานยืนยันเรื่องที่ตกลงแล้วหรือยัง เมื่อคำตอบชัด การเปลี่ยนงานจะจัดการได้เป็นขั้นตอนมากขึ้น
หากกำลังวางแผนย้ายงาน สามารถ ค้นหางานและดูประกาศรับสมัครงานบน JobHolic เพื่อเปรียบเทียบหน้าที่และเงื่อนไข แล้วคุยวันเริ่มงานบนข้อมูลที่ตรวจสอบแล้ว